La kantiga de Ririka
Εναλλακτικός Τίτλος: “La kantiga renombrada”
Durme, me linda donzeya
Εναλλακτικός Τίτλος: “Durme, durme, ermoza donzeya,” “La ermoza durmiente”, “La bella durmiente”,''La ermoza dunzelia”
Ventanas altas tyenes tu
Εναλλακτικός Τίτλος: “Ventanas altas tyenes tu”, “La kantiga de Hanum Dudu”, “Una noche yo me armi”, “Una noche yo passi”
Se vistyo la Reina Ester
Εναλλακτικός Τίτλος: La kaida de Aman
Malato esta el fijo del Rey
Εναλλακτικός Τίτλος: "The Death of Prince Don Juan"
Biva biva Palestina
Εναλλακτικός Τίτλος: La esperanza Palestina
Όλες οι κατηγορίες
Endechas-Θρήνοι
Λαϊκά
Του έρωτα - γάμου
Παιδικά
Ιστορικά
Θρησκευτικών εορτών
Του σιωνιστικού κινήματος
Όλα τα τραγούδια
Η εβραϊκή μουσική παράδοση στον ελλαδικό χώρο
από την Ισραηλίτικη Κοινότητα Θεσσαλονίκης
Η παρούσα μελέτη έχει ως αφετηρία το αρχείο της Φλώρας Μόλχο, το οποίο περιλαμβάνει μοναδικές ηχογραφήσεις και αφηγήσεις των γονιών της, επιζώντων του Ολοκαυτώματος από τη Θεσσαλονίκη. Από αυτό το υλικό αναδεικνύονται γνωστά αλλά και σπάνια, ενδεχομένως μοναδικά, τραγούδια της σεφαραδίτικης παράδοσης στην Ελλάδα.
Συμπληρωματικά, αξιοποιούνται τρεις ακόμη καθοριστικές πηγές: το Cancionero Sefardi του Alberto Hemsi, το έργο του Rab. Michael Molho για τα ήθη και έθιμα των Σεφαραδιτών της Θεσσαλονίκης, και η βάση δεδομένων του Ινστιτούτου Maale Adumim, η οποία συγκεντρώνει πολύτιμο αρχειακό υλικό χάρη και στο εκτεταμένο εγχείρημα συλλογής του Moshe Shaul μέσω του ραδιοφώνου Kol Israel.
Τα τραγούδια εξετάζονται και συγκρίνονται στις διαφορετικές εκδοχές τους από περιοχές της Ελλάδας, όπως η Δράμα, η Καβάλα, η Ρόδος και η Θεσσαλονίκη. Η ταξινόμησή τους γίνεται τόσο θεματικά (ερωτικά, ιστορικά, θρησκευτικά, παιδικά κ.ά.) όσο και με βάση τη στιχουργική τους δομή (kopla, kantiga, romansa κ.λπ.). Οι μεταφράσεις αποδίδονται με ακρίβεια, κυρίως με βάση το λεξικό του Ιωσήφ Νεχαμά, με τη συμβολή ομιλητών της ισπανοεβραϊκής από την Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης.
Στόχος της μελέτης είναι να προσφέρει σε μουσικούς, ερευνητές και ενδιαφερόμενους μια ολοκληρωμένη κατανόηση κάθε τραγουδιού: ιστορικά στοιχεία, διαφορετικές στιχουργικές εκδοχές, ηχητικά δείγματα Σεφαραδιτών μετά τον πόλεμο, πρόσβαση στις βασικές βιβλιογραφικές πηγές και μουσικούς οδηγούς βασισμένους στις πιο πλήρεις καταγραφές. Σε περιπτώσεις όπου η μελωδία δεν αποτυπώνεται ξεκάθαρα και δεν υπάρχουν άλλες διαθέσιμες εκτελέσεις, δεν παρέχεται μουσικός οδηγός.
25 σπάνια κομμάτια από το αρχείο της Φλώρας Μόλχο, στα οποία βασίστηκε η έρευνα πάνω στην εφαρμογή.
Μακροσκελή αφηγηματικά τραγούδια, που τραγουδιούνται συνήθως κατά την επέτειο της καταστροφής του Ναού του Σολομώντα (Tisha be Av), την πιο θλιβερή ημέρα του εβραϊκού ημερολογίου.
Κοσμικά τραγούδια που αντλούν τη θεματολογία τους από την καθημερινότητα και από γεγονότα της ζωής του εκάστοτε στιχουργού. Τραγουδιούνται αυθόρμητα, χωρίς συγκεκριμένη αφορμή. Το ύφος τους θυμίζει τα ελληνικά ρεμπέτικα, όπου ένα τραγούδι μπορεί να είναι αφιερωμένο σε ένα πρόσωπο από τον περίγυρο του δημιουργού.
Αυτά τα τραγούδια εκφράζουν είτε τον ρομαντικό πόθο είτε την ερωτική απογοήτευση. Συχνά παίρνουν τη μορφή καντάδας, με τρυφερές εξομολογήσεις προς την αγαπημένη δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα νοσταλγίας και πόθου.
Αυτά περιλαμβάνουν νανουρίσματα, τραγούδια για ταχταρίσματα, καθώς και προσευχές που απευθύνονται σε παιδιά. Επίσης, υπάρχουν τραγούδια που τραγουδούν οι συγγενείς με τη γέννηση αγοριού ή κοριτσιού, καθώς και τραγούδια ειδικά προορισμένα για τα ίδια τα παιδιά.
Τραγούδια με θεματολογία εμπνευσμένη από ιστορικά γεγονότα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το «Incendyo de Saloniko», το οποίο αναφέρεται στη μεγάλη πυρκαγιά της Θεσσαλονίκης το 1917.
Πρόκειται για κοσμικά τραγούδια που συνοδεύουν εβραϊκές γιορτές όπως το Πουρίμ, το Πέσσαχ, το Χανουκά και το Ρος Ασανά. Συχνά αντλούν τη θεματολογία τους από την εβραϊκή Βίβλο, με αναφορές σε βιβλικές προσωπικότητες και ιστορίες, όπως η θυσία του Αβραάμ ή η ιστορία της Βασίλισσας Εσθήρ.
Τα τραγούδια αυτά αντικατοπτρίζουν την ελπίδα και τον διαχρονικό πόθο του εβραϊκού λαού για επιστροφή στη γη της Παλαιστίνης και την ίδρυση του εβραϊκού κράτους. Παρά το ιστορικό και πολιτικό τους περιεχόμενο, συχνά έχουν ανάλαφρο χαρακτήρα και τραγουδιούνται τόσο από ενήλικες όσο και από παιδιά.