Contrafactum από την Κομοτηνή βασισμένο στο τραγούδι «Ριρίκα» από την οπερέττα Η Ριρίκα μας (1930) σε κείμενα Γιάννη Πρινέα (1882-1963) και μουσική του Στάθη Μάστορα (1893-1943).

Το συγκεκριμένο τραγούδι εντοπίστηκε στη βάση δεδομένων του Ινστιτούτου Maale Adumim με τίτλο “La Kantiga Renombrada” και αποτελεί μέρος του ηχητικού αρχείου του Τούρκο-Ισραηλινού ερευνητή και δημοσιογράφου Moshe Shaul (1929-2023). Σύμφωνα με την εν λόγω βάση δεδομένων, το τραγούδι καταγράφεται ως προερχόμενο από την παράδοση της Κομοτηνής, γεγονός που μπορεί να σημαίνει είτε ότι γράφτηκε και τραγουδιόταν εκεί, είτε ότι η Mari Abrevaya, η οποία το διέσωσε, είχε καταγωγή από την πόλη αυτή της Θράκης.

Το συγκεκριμένο contrafactum φαίνεται πως δημιουργήθηκε μετά το 1930, έτος κατά το οποίο έκανε πρεμιέρα η οπερέττα Η Ριρίκα μας1. Πιθανότατα, η μελωδία του πρωτοτύπου έφτασε στην Κομοτηνή μέσω κάποιου περιοδεύοντος θιάσου πριν από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Μέχρι και τη δεκαετία του 1950, οι θεατρικοί θίασοι περιόδευαν σε όλη την Ελλάδα, συμβάλλοντας στη διάδοση νέων μουσικών ακουσμάτων.

Ωστόσο, δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστεί με βεβαιότητα εάν το contrafactum αυτό γράφτηκε όντως στην Κομοτηνή ή εάν τραγουδιόταν και σε άλλες περιοχές. Το μόνο δεδομένο είναι ότι η διασκευή πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα και ότι πρόκειται για τραγούδι του 20ού αιώνα, όπως προκύπτει από τη σαφή χρονολόγηση της οπερέττας. Αυτά τα στοιχεία είναι ιδιαιτέρως σημαντικά, καθώς σπάνια έχουμε τη δυνατότητα να προσδιορίσουμε με ακρίβεια τόσο τον τόπο όσο και τον χρόνο δημιουργίας ενός παραδοσιακού τραγουδιού.

Το εβραιοϊσπανικό κείμενο είναι παράφραση του πρωτότυπου κειμένου στα Ελληνικά.

1 Η Ριρίκα μας (1930) - Εθνική Λυρική Σκηνή. www.nationalopera.gr