

Πρόκειται για ένα ερωτικό τραγούδι που εμφανίζεται σε πληθώρα πηγών από τη Θεσσαλονίκη, τη Ρόδο, την Αίγυπτο, την Τουρκία και τη Βουλγαρία. Κάθε καταγραφή παρουσιάζει σημαντικές διαφοροποιήσεις στον τίτλο, ενώ συναντώνται πολλαπλές παραλλαγές τόσο στους στίχους όσο και στη μελωδία. Οι παραλλαγές αυτού του είδους είναι σύνηθες φαινόμενο στην προφορική παράδοση, και το συγκεκριμένο τραγούδι δεν αποτελεί εξαίρεση.
Επιπλέον, αξίζει να σημειωθεί ότι μεταξύ των διαφορετικών καταγραφών παρατηρούνται διακυμάνσεις στην προφορά των λέξεων. Αυτό το στοιχείο έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς όλες οι ηχογραφήσεις που εξετάζονται στην παρούσα μελέτη προέρχονται από Έλληνες Εβραίους, κυρίως από τη Θεσσαλονίκη. Επομένως, μπορούμε μόνο να υποθέσουμε την ακόμα μεγαλύτερη ποικιλία προφορών που θα συναντούσαμε στις υπόλοιπες σεφαραδίτικες κοινότητες εκτός Ελλάδος.
Αρχείο Φλώρας Μόλχο Τραγουδάει ο πατέρας της Ισαάκ Μόλχο και η μητέρα της Ρίτα (Ραχήλ) Μόλχο (γεννηθείσα Ματαλών)
A la una nasi yo /a la ˈuna ˈnasi jo/ Στη μία γεννήθηκα
a las dos me vaptizaron /a las dos me vaptiˈzaɾon/ Στις δύο με βάπτισαν
a las tres me despozaron [1] /a las tres me ðespoˈzaɾon/ Στις τρεις με πάντρεψαν
a las kuatro me kazi [2] /a las ˈkwatɾo me ˈkazi/ Στις τέσσερις έσμιξα.
Me kazi kon mucho amor, alma y vida y korason /me ˈkazi kon ˈmutʃo aˈmoɾ, ˈalma i ˈviða i koɾaˈson/ Έσμιξα με πολύ έρωτα, ψυχή και ζωή και καρδιά.
Dimme ninya d’onde vyenes /ˈdimme ˈniɲa ðonde ˈvjenes/ Πες μου μικρή από πού έρχεσαι
ke te kero konoser /ke te ˈkɛɾo konoˈseɾ/ και θέλω να σε γνωρίσω
Si tu non tyenes amantes /si tu non ˈtjenes aˈmantes/ Εάν δεν έχεις εραστή,
yo me vengo a prometer /jo me ˈvenɣo a pɾomeˈteɾ/ εγώ έρχομαι να σου δώσω λόγο.
En las guertas kresen flores /en las ˈɣweɾtas ˈkɾesen ˈfloɾes/ Στους κήπους φυτρώνουν λουλούδια
I en la mar krese el kοral /i en la maɾ ˈkɾese el koˈɾal/ Και στη θάλασσα φυτρώνουν κοράλλια.
En mi korason amores /en mi koɾaˈson aˈmoɾes/ Στην καρδιά μου αγάπες
En tu boka falsedad /en tu ˈboka falsɛˈðað/ Και στο στόμα σου ψευτιά
[1] “Desposar” αντί για “esposar” που είναι το δόκιμο. [2] Από το ρήμα “Kazar” που επίσης σημαίνει «παντρεύομαι». Στο πλαίσιο του τραγουδιού, το μεταφράσαμε ως «σμίγω» γιατί προφανώς αυτό εννοεί ποιητικά.
Αρχείο Φλώρας Μόλχο Τραγουδάει κυρία Αγνώστου ταυτότητας
A la una nasi yo /a la ˈuna ˈnasi ʒo/ Στη μία γεννήθηκα
A las dos me vaptizaron /a las dos me vaptiˈzaɾon/ Στις δύο με βάπτισαν
A las tres me espozaron /a las tres me espoˈzaɾon/ Στις τρεις με πάντρεψαν
I a las kuatro me kazi /i a las ˈkwatɾo me ˈkazi/ Στις τέσσερις έσμιξα.
me kazi kon mucho amor /me ˈkazi kon ˈmutʃo aˈmoɾ/ Έσμιξα με πολύ έρωτα,
alma i vida i korason /ˈalma i ˈβiða i koɾaˈson/ ψυχή και ζωή και καρδιά.
A la una nasi yo /a la ˈuna ˈnasi jo/ Στην μία γεννήθηκα
alma i vida i korason /ˈalma i ˈviða i koɾaˈson/ ψυχή και ζωή και καρδιά.
Dimme ninya d’onde vyenes /ˈdimme ˈniɲa ðonde ˈvjenes/ Πες μου μικρή από πού έρχεσαι
ke te kero konoser /ke te ˈkɛɾo konoˈseɾ/ και θέλω να σε γνωρίσω.
Si tu non tyenes amantes /si tu non ˈtjenes aˈmantes/ Εάν δεν έχεις εραστή,
yo me vengo a prometer /jo me ˈvengo a pɾomeˈteɾ/ εγώ έρχομαι να σου δώσω λόγο.
Βάση δεδομένων του Ινστιτούτου Maale Adumim, αρ. καταλόγου: 689 http://folkmasa.org/avshir/shirp.php?mishtane=689 Τραγουδάει ο David Haim
A la una nasi yo. /a la ˈuna ˈnasi jo/ Στη μία γεννήθηκα.
A las dos me vaptizaron. /a las dos me vaptiˈzaɾon/ Στις δύο με βάπτισαν.
A las tres despozi yo, ninya de mi korason. /a las tres despoˈzi jo ˈniɲa de mi koɾaˈson/ Στις τρεις αρραβωνιάστηκα την κοπέλα της καρδιάς μου.
A las kuatro me kazaron /a las ˈkwatɾo me kazaˈɾon Στις τέσσερις με πάντρεψαν.
me kazi kon un amor, alma i vida i korason. /me ˈkazi kon un aˈmoɾ ˈalma i ˈviða i koɾaˈson/ Παντρεύτηκα με έρωτα, ψυχή και ζωή και καρδιά.
Lo moreno izo el Dyo, lo blanko izo el platero. [1] /lo moˈɾeno ˈizo el djo lo ˈblaŋko ˈizo el plaˈteɾo/ Ο μελαχρινός γιος είναι του Θεού, ο λευκός γιος είναι του αργυροχόου.
Biva la djente morena, ke por eyos bivo yo. /ˈbiva la ˈdʒente moˈɾena ke poɾ ˈeʝos ˈbivo jo/ Να ζήσουν οι μελαχρινοί άνθρωποι που για εκείνους ζω κι εγώ.
Biva la djente morena, ke por eyos muero yo. /ˈbiva la ˈdʒente moˈɾena ke poɾ ˈeʝos ˈmweɾo jo/ Να ζήσουν οι μελαχρινοί άνθρωποι που για εκείνους πεθαίνω κι εγώ,
Alma i vida i korason /ˈalma i ˈβiða i koɾaˈson/ ψυχή και ζωή και καρδιά.
Dimi ninya d'onde vienes, ke te kero konoser. /ˈdimi ˈniɲa ðonde ˈvjenes ke te ˈkɛɾo konoˈseɾ/ Πες μου μικρούλα από πού έρχεσαι που θέλω να σε γνωρίσω
I si tu tienes amante, yo te are pretender. /i si tu ˈtjenes aˈmante jo te aɾe pɾetenˈdeɾ/ εάν έχεις αγαπημένο, εγώ θα σε διεκδικήσω.
I si tu no tienes amante, yo te are defender. /i si tu no ˈtjenes aˈmante jo te aɾe ðefenˈdeɾ/ Και αν δεν έχεις αγαπημένο, εγώ θα σε προστατέψω.
Alma i vida i korason /ˈalma i ˈβiða i koɾaˈson/ Ψυχή μου και ζωή μου και καρδιά μου.
En la guerta kresen flores, i en la mar kresen Kurales. [2] /en la ˈɣweɾta ˈkɾesen ˈfloɾes i en la maɾ ˈkɾesen kuˈɾales/ Στον κήπο φυτρώνουν λουλούδια και στη θάλασσα φυτρώνουν κοράλλια.
En mi korason amores, en tu boka falsidad. [3] /en mi koɾaˈson aˈmoɾes en tu ˈboka falsiˈðað/ Στην καρδιά μου αγάπες και στο στόμα σου ψευτιά.
[1] παροιμία στην εβραιοσπανική: Lo moreno fizo el Dyo, lo blanko fizo el platero ή la Morena fija del Dyo, la blanka fija del platero δηλαδή «ο μελαχρινός/ή είναι δημιούργημα του Θεού ενώ ο ανοιχτόχρωμος/η είναι τεχνητοί, δημιούργημα του αργυροχόου (el platero)»
[2] “kurales” αντί για “korales” που είναι το ορθό. Πρόκειται για ιδιαιτερότητα στην προφορά. Επίσης εδώ ο Χαϊμ χρησιμοποιεί τον πληθυντικό.
[3] “Falsidad” αντί για “Falsedad” που είναι το σωστό. Επίσης, μία ιδιαιτερότητα στην προφορά.
Πηγή 3: Βάση δεδομένων του Ινστιτούτου Maale Adumim, αρ. καταλόγου: 1379 http://folkmasa.org/avshir/shirp.php?mishtane=1379 Τραγουδάει η Amelie Pinhas από την Ρόδο.
A la una nasi yo (ή a una yo nasi) /a la ˈuna ˈnasi jo/ Στη μία γεννήθηκα εγώ
A las dos mi engrandesi /a las dos mi eŋɡɾandeˈsi/ Στις δύο μεγάλωσα
A las tres mi baptisaron /a las tɾes mi vaptiˈzaɾon/ Στις τρεις με βάφτισαν
I a las kuatro me kazi /i a las ˈkwatɾo me kaˈzi/ Και στις τέσσερις παντρεύτηκα.
Me kazi kon mi amor /me kaˈzi kon mi aˈmoɾ/ Παντρεύτηκα με τον έρωτά μου
Alma i vida i kurason /ˈalma i ˈviða i kuɾaˈson/ Ψυχή και ζωή και καρδιά.
Dime ninya de onde vienes /ˈdime ˈniɲa de ˈonde ˈvjenes/ Πες μου, κορίτσι, από πού έρχεσαι
Ke te kero konoser /ke te ˈkeɾo konoˈseɾ/ Γιατί θέλω να σε γνωρίσω.
Dime si tienes amante /ˈdime si ˈtjenes aˈmante/ Πες μου αν έχεις εραστή
Te lo are deprender /te lo aˈɾe depɾenˈdeɾ/ Θα τον απομακρύνω.
A las tres despozi yo /a las tɾes despoˈzi jo/ Στις τρεις παντρεύτηκα εγώ
Alma i vida i korason /ˈalma i ˈviða i koɾaˈson/ Ψυχή και ζωή και καρδιά.
Lo moreno krio el Dio /lo moˈɾeno kɾiˈo el ˈdjo/ Τον μελαχρινό έπλασε ο Θεός
Lo blanko i lo platero /lo ˈblaŋko i lo plaˈteɾo/ Τον λευκό και τον ασημένιο.
Bivan la djente morena /ˈbivan la ˈdʒente moˈɾena/ Ζήτω οι μελαχρινοί άνθρωποι
Ke por eyos muero yo /ke poɾ ˈejos ˈmweɾo jo/ Γιατί για αυτούς πεθαίνω εγώ
A las tres despozi yo /a las tɾes despoˈzi ʒo/ Στις τρεις παντρεύτηκα εγώ
Alma i vida i kurason [1] /ˈalma i ˈviða i kuɾaˈson/ Ψυχή και ζωή και καρδιά.
En la guerta kresen flores /en la ˈɣweɾta ˈkɾesen ˈfloɾes/ Στον κήπο φυτρώνουν λουλούδια
I en la mar kresen kurales [2] /i en la maɾ ˈkɾesen kuˈɾales/ Και στη θάλασσα φυτρώνουν κοράλλια.
En mi korason amores /en mi koɾaˈson aˈmoɾes/ Στην καρδιά μου αγάπες
I en tu boka falsidad /i en tu ˈboka falsiˈðað/ Και στο στόμα σου ψευτιά.
[1] “kurason” για την λέξη “korason” που σημαίνει καρδιά. Πρόκειται για ιδιαιτερότητα στην προφορά [2] “kurales” αντί για “korales” (koral σημαίναι κοράλλι» Πρόκειται για ιδιαιτερότητα στην προφορά
Σημείωση για τον μουσικό οδηγό. Ο μουσικός οδηγός έγινε πάνω στην εκδοχή από το αρχείο Φλώρας Μόλχο, όπως και η συλλαβοθέτηση**(βλέπε εκδοχή: 1)**. Πάνω στον εν λόγω οδηγό μπορούν να τραγουδηθούν όλες οι υπόλοιπες εκδοχές, αυτούσιες ή σε συνδυασμό.

El Trezoro de Kantes de Sefarad. El Instituto Maale Adumim para la documentación de la lengua judeo-española y su cultura, folkmasa.org.
Hemsi, Alberto. “Las horas de la vida.” In Canciones Sefardi, 227. The Hebrew University of Jerusalem. Jerusalem, 1995. Ναρ, Αλμπέρτος. “A la una yo naci.” Στο Τα τραγούδια μας, 54-55. ΙΑΝΟΣ. Θεσσαλονίκη, 2021
Nehama, Joseph. Dictionnaire du Judéo-Espagnol. Consejo superior de investigaciones cientificas. Madrid, 1977. Έρευνα, τεκμηρίωση, μεταφράσεις και μεταγραφές προφοράς: Μαριάντζελ Χατζησταματίου Ακουστικές μεταγραφές και μουσικοί οδηγοί: Νίκος Παναγιωτίδης
Το περιεχόμενο αυτής της ιστοσελίδας προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα. Επιτρέπεται η χρήση του για προσωπικούς ή εκπαιδευτικούς σκοπούς μόνο με σαφή αναφορά στην πηγή. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, η τροποποίηση ή η χρήση του για εμπορικούς σκοπούς χωρίς προηγούμενη ρητή άδεια.